This post contains some linguistic terminologies and their translations in the Hausa language. They are arranged in alphabetical order for easy navigation. It will be helpful, especially to students and teachers of language and linguistics, particularly those in the field of Hausa language/linguistics.
Daga
ALMUSTAPHA WALI SAMBO
Mail: mustaphaoldman@gmail.com
Phone: +2347061305340
A
abstract noun - sunan ɓoye
accent - karin lafazi
acceptability - karɓuwa
accusative case - sigar karɓau
active voice - kalami nufatau
acute accent - tsanantaccen lafazi
Adam’s apple - zakaran wuya
adjectival complex - sarƙaƙiyar sifa
adjective phrase - yankin sifa
adjective stem - tushen sifa/sifatau
adjective - sifa/sifatau
adjunct - ƙawatau
adjunction - ƙawatawa
adverb of degree - bayanau ƙimau
adverb of manner - bayanau na yanayi
adverb of place - bayanau na wuri
adverb of time - bayanau na lokaci
adverb phrase - yankin bayanau
adverb - bayanau
adverbial cluster - cunkoson bayanau
adverbial complex - sarƙaƙƙen bayanau
adverbial compound - harɗaɗɗen bayanau
adverbial noun - bayanau na suna
affirmation - tabbatarwa
affirmative sentence - tabbatacciyar jumla
affirmative - tabbatau
affix - ɗafi
agential adjective - sifa mai ‘ma’
agreement suffix - manunin yarjejeniya
agreement/auxiliary phrase - yankin yarjejeniya
agreement/concord - jituwa/yarjejeniya
alphabet - abajadi
ambiguity - harshen damo
ambiguous - mai harshen damo
anaphor - inuwar wakilin suna
anaphora - nanatau
animism - maguzanci
anomalous - shirɓatacce
anomaly - shirɓace
antonym - kishiyar kalma
aspect - taƙi
B
basic - tushe
basic/simple sentence - sassauƙar jumla
bilingual - mai magana da harsuna biyu
bilingualism - magana da harsuna biyu
bisemy - ma’ana biyu
branch - rassa
branching - rabuwar rassa
C
case grammar - nahawun zumunta
chapter - babi
circumflex accent - faɗaɗɗen karin lafazi
class - aji
classical language - harshen gwaninta
classification - rarrabewa
clause - ganga
close syllable - rufaffiyar gaɓa
closed class - rufaffen aji
code-mixing - hargitsa-balle
code-switching - surki
collective noun - suna tattarau
colloquial - gargaliya
combination - gamin-gambiza
common language - harshe gama-gari
common noun - suna gama-gari
comparative grammar - nahawun kwatance
comparative linguistics - ilimin kimiyyar bambance harsuna
competence - basira a harshe
complement - cike
complementary distribution - zaman surukai
complex sentence - sassarƙiyar jumla
complex - sarƙaƙƙe
compound noun - harɗaɗɗen suna
compound sentence - harɗaɗɗiyar jumla
compound - harɗaɗɗe
compound-complex sentence - harɗa-sarƙiyar jumla
concept - tunani
concrete noun - sunan fai
condition - sharaɗi
conditional - sharɗaɗɗe
conditional clause - sharɗaɗɗiyar ganga
conjunction - kalmar haɗi/ɗori
consonant - baƙi
constituent - tubali
constraints - tarnaƙi
construction - gini
contradiction - saɓani
contrastive analysis - nazarin bambancin harsuna
contrastive distribution - zaman bamban
copular/stablizer - dirka
countable noun - suna ƙirgau
creole - gargaliyanci
critical analysis - ƙalailaicewa
culture - al’adu
D
declarative/statement sentence - jumla mai sigar jawabi
declension - rikiɗewar kalma
deep structure - ƙirar ɓoye
deletion - shafewa
demonstrative proper - manuniya
demonstrative specifier/determiner - nunau
denotation - ma’anar fili
dependent/subordinate clause - ƙaramar ganga/ganga dogarau
descriptive grammar - nahawun bayani
descriptive level of adequacy - mataki na bayyanawa
dialect - karin harshe
dialectology - ilimin nazarin karin harshe
diglossia - hawa biyu
diminutive - tsigalau
diphthong - tagwan wasali
direct object noun - karɓau na kai-tsaye na suna
direct object pronoun - karɓau na kai-tsaye na wakilin suna
direct object - karɓau na kai-tsaye
disjunction - rabau
disjunctive pronoun - wakilin suna rabau
disyllabic verb - aikatau mai gaɓa biyu
dynamic noun - sunan-aiki
E
embedded sentence - goyayyiyar jumla
embedding - goyon jumla
emphasis - ƙarafafawa
entailment - goyon ma’ana
exclamatory sentence - jumla mai sigar motsin rai
explanatory level of adequacy - mataki na ƙalailaicewa
F
falling tone - karin sauti faɗau
feminine gender - jinsi ta mata
finite clause - ganga sanau
first future tense - lokaci mai zuwa na I
first language acquisition - naƙaltar harshen farko
first language - harshen farko
first person - mutum na ɗaya
fluency - iya harshe
fluent - gwanin harshe
foreign language learning - koyon baƙon harshe
foreign language teaching - koyar da baƙon harshe
foreign language - baƙon harshe
formal grammar - nahawun ƙa’idance
formalism - bi-ƙa’ida
formation - sigantawa/ginawa/zubawa/tsarawa
functional categories - rukunin kalmomi masu aikin nahawu
future - mai zuwa
G
geminate adjective - tagwan sifa
geminate - tagwaitawa/shaddantawa
gender - jinsi
general continuous tense - lokaci mai ci yanke
general past tense - shuɗaɗɗen lokaci yanke
generalization - jam’u
generative grammar - nahawun tsirau
generative linguist - masani/manazarci nahawun tsirau
generosity - karimci
genetival complex - sarƙaƙiyar nasaba
genetival link - mahaɗin nasaba
genitive - nasaba
grade - giredi
grammar - nahawu
grammatical analysis - bayanin nahawu
grammatical category - rabe-raben nahawu/kalmomi
grammatical models - ra’o’in nahawu
grammatical sentence - karɓaɓɓiyar jumla
grammatical - karɓaɓɓe
grammaticality - karɓuwa
grave accent - sassautacciyar alama
H
habitual tense - sababben lokaci
habitual tense-aspect - sababben lokataƙ
Hausa Verbal Grade System - Tsarin Giredin Aikatan Hausa
head/nominal - jagora
heavy syllable - gava nannauya
high tone - karin sautin sama
high vowel - wasalin sama
hyponym - ‘yar dangi
I
ideograph - zanen tunani
ideology - aqida
ideophone - amsa-kama
ill-formed sentence - yasasshiyar jumla
imperative/command sentence - jumla mai sigar umarni
imperative/subjunctive - umartau
imperfective tense-aspect - ragaggen lokataƙ
indefinite pronoun - wakilin sunan da ba a fayyace ba
indefinite specifier/determiner - lamirin da ba a fayyace ba
independent pronoun - wakilin suna mai zaman kansa
independent/main/matrix clause - ganga tsayayyiya/babbar ganga
indirect object - karɓau na kai-kai-ce
infix - ɗafa-ciki
influence - tasiri
interjection - motsin rai
interlanguage - harshe ƙirƙirau
interrogative pronoun - wakilin suna tambayau
interrogative specifier/determiner- lamirin tambaya
interrogative/question sentence - jumlar tambaya
intransitive preposition - harafi ƙi-karɓau
intransitive verb - aiktau ƙi-karɓau
intuition - ilhami
irregular verb - aikatau ƙi-tsarin-giredi
isolated - warau
K
keyword - fitacciyar kalma
kinship term - sunan dangi
L
labeled bracketing - tsarin baka-biyu
Language Acquisition Devices (LAD)- hanyoyin laƙantar harshe
language acquisition - laƙantar harshe
language diversity - bambanci/saɓanin harshe
language learning - koyon harshe
language planning - tsarin amfani da harshe
language policy - shirin amfani da harshe
language variations - bambance-bambancen harshe
language - harshe
levels of grammatical adequacy - matakan auna nahawu
lexicography - shirya ƙamus
lexicon - rumbun kalmomin harshe
lexis - kalmomin harshe
light syllable - gaɓa sassauƙa
lingua franca - harshen hulɗa/zamantakewa
linguist - masani/manazarci kimiyyar harshe
linguistic deviation - saɓa ƙa’idar harshe
linguistic mapping - zanen taswirar kimiyyar harshe
linguistics - ilimin nazarin kimiyyar harshe
link element/linker - mahaɗi
literature - adabi
loan word - kalmar aro
location marker - manunin bagire
long consonant/gemination - shadda/tagwaitaccen baƙi
long demonstrative - nunau ta nesa
long possessive - doguwar mallaka
long syllable - doguwar gaɓa
long vowel - dogon wasali
low tone - karin sautin ƙasa
M
masculine gender - jinsi namiji
mass/uncountable noun - suna ƙaƙara-ƙirga
metalanguage - keɓaɓɓen harshe
metathesis - sauyin gurbi/rawar ‘yan mata
mid-vowel - wasalin tsakiya
minimal pair - ‘yan biyu
modern linguistics - kimiyyar harshe na zamani
modifier - fayyatau
monophthong - gwauron wasali
monosyllabic verb - aiktau mai gaɓa ɗaya
morpheme - ƙwayar ma’ana
morphology - ilimin nazarin ƙirar kalma/tasrifi
morphophonology - ilimin nazarin sauti da tasrifi
morphosyntax - ilimin nazarin ƙirar kalma da ginin jimla
mother tongue - harshen uwa
movement - gushi/gusawa
multilingual - mai magana da harsuna uku
multilingualism - magana da harsuna uku
mutual intelligibility - fahimtar juna